Op deze fascinerende expeditiereis doorheen de imposante Himalaya gaan we op zoek naar de epicentra van de Lamaïstische religie en cultuur. Onze uitvalsbasis is Kathmandu, Nepal. Na een 5-daagse tocht doorheen het nauwelijks aan de buitenwereld blootgestelde Himalaya koninkrijk Bhutan ondernemen we een ruwe 4x4-expeditie door indrukwekkende berglandschappen van het mythische Lhasa tot in het basecamp van de Mount Everest om vervolgens af te dalen tot in de Kathmandu vallei. Een indringende ervaring. Bhutan – Tibet: twee plaatsen met klinkende namen, aantrekkelijk, aanlokkelijk maar niet voor iedereen weggelegd. Deze Himalaya-X reis is speciaal geschreven voor die mensen die wat meer spiritueel geïnteresseerd zijn maar tegelijk ook houden van de natuur en openstaan voor avontuur. Bhutan of Drukyul, het land van de Donderdraak. Net als Nepal geklemd tussen de twee reuzen, India en China, heeft deze verborgen parel zijn traditionele cultuur weten te bewaren en blijft het alledaagse leven diep doordrongen van de religie en de beleving van het Tibetaanse boeddhisme. Overal zien we de kloosters, tempels, gebedsvlaggen, gebedswielen, chorten of stoepa’s en de typische dzong of fort-kloosters en reusachtige burchten waar zowel de wereldlijke als de geestelijke macht gevestigd zijn. Sinds de jaren 1970 heeft de vorst Jigme Singye Wangchuk het land stilaan voor de buitenwereld ontsloten, ook al komen er nog altijd maar relatief weinig buitenlandse toeristen in dit door machtige en ontoegankelijke bergen omringde gebied. Hij heeft in Bhutan ook de karakteristieke filosofie over de ontwikkeling van het land geïntroduceerd, met als motto ‘liever Bruto Nationaal Geluk dan Bruto Nationaal Product!’, waarbij welvaart in de samenleving vooral beschreven wordt in termen van spirituele en sociale ontwikkeling, met een sterk accent op natuurbeleving en natuurbehoud. Tibet, het eeuwige probleem. Onafhankelijk kon het niet langer overleven. Opgeslorpt in China, dreigt het ook verzwolgen te worden. In deze reis komen onbekende, maar snel ontwikkelende en misschien wel verdwijnende boeddhistische culturen aan bod. We bezoeken kloosters van de belangrijkste ordes en proberen wegwijs te raken in het pleithora van beschermgoden, boeddha’s en bodhisattva’s. We rijden met 4x4 jeeps over de minder betreden (en daardoor niet geasfalteerde) paden en proberen zo in contact te komen met het authentieke, maar desalniettemin veranderende Tibet. Maar Tibet is meer dan tempels, kloosters en lama’s. Prachtige bergtoppen, diepe valleien, mooie rivieren, zandheuvels, dorre vlakte en graslanden wisselen elkaar af. En als toemaatje op een uitdagende reis logeren we een nacht aan de voet van de hoogste berg ter wereld in het Mount Everest Basecamp.
Dag 1 I BRUSSEL - LONDEN - DELHI - KATHMANDU
In de namiddag bijeenkomst in de luchthaven van Brussels Airport voor vertrek met British Midland naar Londen. Aansluitende non-stop lijnvlucht vlucht van JET AIRWAYS naar Delhi en vanuit Delhi een lijnvlucht met JET AIRWAYS naar Kathmandu. Maaltijden en dranken aan boord zijn inbegrepen. Tijdens de korte afstandsvlucht zijn drank en snacks verkrijgbaar mits betaling.
Dag 2 I KATHMANDU
‘s Middags bij aankomst in de internationale luchthaven van Tribhuvan te Kathmandu, worden we overgebracht naar het HYATT REGENCY hotel. We kunnen rustig op adem komen en wennen aan het tijdsverschil. Tevens bestaat de mogelijkheid om samen met de reisleider de 38 m hoge boeddhistische stoepa van Bodnath te bezoeken. Deze vijfde eeuwse stoepa is gekenmerkt door haar prachtig geschilderde ogen. Terwijl we rond dit heiligdom met zijn 147 nissen en 108 beelden kuieren, kunnen we zonder moeilijkheden de Tibetaanse pelgrims van de Nepalese Newari onderscheiden. De eersten dragen namelijk vaak de chuba, de typische Tibetaanse klederdracht. ’s Avonds genieten we eerst van een welkomstcocktail, alvorens we het avondmaal gebruiken. (D)
Dag 3 I KATHMANDU - PARO - THIMPU
Na het ontbijt vertrekken we naar de luchthaven voor de korte vlucht met de nationale Bhutanese luchtvaartmaatschappij Druk Air naar Paro. Bij helder weer hebben we een fabelachtig uitzicht op het massief van de Himalaya en bergreuzen als de Mount Everest en de Kanchenjunga. We dalen af naar de groene, beboste hellingen van de Parovallei en landen op de voorlopig enige luchthaven van Bhutan. Paro is een aangenaam stadje, met in vrolijke kleuren geschilderde huizen en straten met treurwilgen en populieren. De brede, snel stromende rivier, de Paro, snijdt de brede vallei in tweeën. Meteen valt op dat de Bhutanezen nog vaak de nationale kledij dragen. Bij de mannen is dat een ‘ko’, een soort korte kimono tot aan de knieën, met daaronder lange kniekousen. De vrouwen dragen een ‘kira’, een doek die ze kunstig om zich heen wikkelen en op de schouders vastmaken met prachtige grote spelden van zilver en halfedelstenen. Dominant in het straatbeeld is de Paro dzong, een vierkant fort, waarvan het oorspronkelijke bouwwerk dateert uit 1644. We rijden langs de met wapperende gebedsvlaggetjes versierde overdekte brug, die leidt naar dit grote complex en het daarboven gelegen ronde Ta dzong, de vroegere wachttoren en nu het Nationaal Museum. Het fort werd trouwens gebruikt als locatie voor de opnames van de gekende film ‘Little Buddha’. Wij rijden meteen verder naar Thimpu, de hoofdstad van Bhutan. De busrit langs weelderige rijstterrassen en pittoreske kleine dorpjes neemt een tweetal uur in beslag. Thimpu telt slechts zo’n 50.000 inwoners en is ook de enige hoofdstad ter wereld waar verkeerslichten nog niet in het straatbeeld voorkomen. Bijna alle gebouwen zijn nog in de typische traditionele stijl opgetrokken en de gevels zijn versierd met schilderingen van religieuze symbolen en belangrijke dieren, zoals de tijger, draak, olifant en pauw. We nemen onze intrek in het charmante, centraal gelegen PEDLING hotel. Na de lunch in een lokaal restaurant verkennen we de stad en de omgeving. We zien de Memorial Chorten, de herdenkingsstoepa die in 1974 werd gebouwd ter ere van Jigme Dorji Wangchuck, de derde koning van Bhutan. Veel inwoners brengen hier nog dagelijks een bezoek en maken er, gebeden prevelend, in wijzerzin hun rituele rondgang. ‘s Avonds maken we kennis met de plaatselijke keuken in een typisch Bhutanees restaurant. Overnachting in het hotel. (O,L,D)
Dag 4 I THIMPU - WANGDI - GANGTEY
Ontbijt. Van vrijdag tot zondag komt de bevolking inkopen doen op de drukke weekendmarkt. We bekijken ongewone producten zoals jakkaas en de vele chilipepers en varens die hier als groente worden gegeten. Niet ver daarvandaan ligt het Changlimithang sportveld. De nationale sport van Bhutan is boogschieten en zelfs buiten de wedstrijden wordt hier vaak enthousiast geoefend. Vanop een afstand van 120 meter proberen twee teams een roos met een diameter van slechts 30 centimeter te raken. Voor de middag bezoeken we het Zilukha nonnenklooster, waar we een ‘puja’ of offergave brengen en een zegening krijgen voor een verder veilig verloop van onze reis. Vanaf het viewpoint Sangay gang hebben we een prachtig panoramisch uitzicht over de vallei. Op de heuveltop worden in de nissen van de rotswand talloze kleine kleien chorten bijgezet, die elk een stukje bot of beetje as van een overledene bevatten, wat de plek een bijzondere en intense sfeer verleent. In de kleine dierentuin van het Motithang Takin Preserve nemen we even de tijd om het nationale dier van Bhutan, de takin, te bewonderen. Dit unieke dier komt nergens anders ter wereld voor en kan nog het best omschreven worden als een soort hertachtige variant op de gnoe. We verlaten de Thimpu vallei en rijden oostwaarts. Onze eindbestemming van vandaag is Gangtey, dat op een zestal uren rijden ligt van Thimpu. Eerst beginnen we de klim naar de Dochula pas. De weg slingert naar omhoog door groene valleien, afgewisseld door bergen met uitgestrekte bossen vol ongerepte natuurpracht. Op de 3140 meter hoge pas hebben we bij helder weer een schitterend uitzicht op de omliggende Himalaya, waaronder de Gangkhar Puensum op de grens met Tibet, met zijn 7539 meter de hoogste piek van Bhutan. De pas zelf is bezaaid met 108 stoepa’s en natuurlijk ontbreken de talrijke gebedsvlaggetjes niet. Na de lunch zetten we onze tocht verder naar Wangdi, het kruispunt van zowel de noord-zuid als oostwest verbindingswegen. Het is er altijd gezellig druk. Daar bezoeken we het, strategisch, boven de rivier op een smalle bergkam gelegen Wangdi Phodrang dzong. Zoals de meeste dzongs werd dit gebouw volgens eeuwenoude technieken opgetrokken, zonder een enkele nagel en zelfs zonder het gebruik van bouwtekeningen. Een legende vertelt dat bij het zoeken van een geschikte locatie voor deze dzong vier raven in de vier windrichtingen wegvlogen. Dat werd geïnterpreteerd als een gunstig voorteken dat de boeddhistische leer zich naar alle punten van het kompas zou verspreiden. Na Wangdi stijgt de kronkelende weg opnieuw naar de groene Phobjikha vallei, die vooral bij ornithologen erg bekend is, omdat hier de zeldzame zwartnekkraanvogels uit Noord-China, Mongolië en Siberië komen overwinteren. We rijden verder tot Gangtey en verblijven hier een nacht in het mooie en gezellige DEWACHEN hotel, waar we ook ons avondmaal nemen. (O,L,D)
Dag 5 I GANGTEY - PUNAKHA
Na een vroeg ontbijt maken we een ochtendwandeling door de prachtige vallei naar het Gangtey gompa of klooster. Tijdens de moessonperiode staan hier ontelbare variëteiten alpenplanten en bloemen in bloei. Onderweg kruisen we tijdens de schoolperiode vrolijke kinderen in uniform die zich naar het lokale schooltje begeven. Gratis onderwijs voor iedereen is een onderdeel van de vijfjarenplannen van de nationale regering. Het Gangtey klooster is het enige in West-Bhutan dat behoort tot de ‘oude school’ of Nyingmapa stroming van de boeddhistische Roodmutsen. De gebedshal is in Tibetaanse stijl gebouwd en een van de grootste van Bhutan. Er is eveneens een ‘shedra’ of boeddhistische school, waar jonge monniken gedurende negen jaar een opleiding kunnen volgen. In en rond het klooster werken en studeren zo’n 140 monniken. Momenteel is de restauratie van de gebouwen bijna afgerond. Deze wordt voor een groot deel ook gefinancierd door donaties van buitenlandse boeddhisten. Nadien rijden we verder richting Punakha, waar we een tweetal uur later aankomen en lunchen. Punakha was eeuwenlang de winterresidentie van de koninklijke familie, omdat Punakha lager ligt en dus uitgesproken warmer is dan Thimpu. Tegenwoordig zijn het enkel de monniken die hier de koude maanden komen doorbrengen. We bezoeken het imposante Punakha dzong, ook het Paleis van Groot Geluk genaamd. Het werd in 1637 gebouwd op een eiland waar de twee rivieren de Pho en de Mo of Vader- en Moederrivier samenvloeien, en ziet eruit als een waar oorlogsschip. We bewonderen het houtsnijwerk op het grote centrale binnenplein en de serene gebedshal. Als afsluiting van deze goed gevulde dag leidt een mooie wandeling op de smalle paadjes tussen de rijstvelden ons naar het Chimi Lhakhang klooster van Lama Drukpa Kuenley, ook gekend als de ‘goddelijke gek’. Hij vond dat een wild liefdesleven en groot drankgebruik evengoed naar de verlichting konden leiden. Vandaag de dag zien we op de muren van vele Bhutanese huizen in de omgeving nog steeds grote fallussymbolen geschilderd staan als eerbetoon aan deze onconventionele monnik. Op de terugweg kloppen we aan bij een van de boerenfamilies, die hun huizen middenin de velden hebben gebouwd. Gastvrij tonen zij hoe zij hier leven en werken. De liefhebbers zullen zeker een kopje boterthee aangeboden krijgen. Diner en overnachting in het eenvoudige ZANGTOPELRI hotel. (O,L,D)
Indrukwekkende klim naar het Tijgernestklooster
Dag 6 I PUNAKHA - PARO
Ontbijt. Vroeg vertrek voor een busrit van ongeveer vijf uur terug naar Paro. We nemen de tijd om onderweg te stoppen voor een paar panoramafoto’s en om te luisteren naar het voortdurende getinkel van de enorme waterwielen, gebedsmolens die op de kracht van het neerstromende bergwater of een waterval worden aangedreven. Vele Bhutanese chauffeurs stoppen hier voor een korte rituele reiniging en nemen flessen met dit gewijde en zuiverende water mee naar huis. Check-in en lunch in het ZHIWALING hotel. De hele namiddag trekken we de heuvel op naar het Taktshang gompa of het Tijgernest klooster. Op 900 meter boven de Paro vallei hangt het als het ware tegen de barre rotswand gekleefd. Goeroe Padmasambhava zou in het midden van de 8ste eeuw op de rug van een tijgerin gevlogen zijn en vijf vreselijke demonen hebben overwonnen die het boeddhisme bestreden. Na drie maanden lang in een grot te hebben gemediteerd, is hij begonnen met de verspreiding van het boeddhisme in Bhutan. Hier is hij gekend als Goeroe Rinpoche of Kostbare Meester en zelfs als de tweede Boeddha. Net zoals in Tibet werd het boeddhisme de staatsgodsdienst en werd de macht verdeeld tussen een werelds heerser, de koning, en een spiritueel leider, een incarnatie van de Boeddha. Een pittige klim van ruim anderhalf uur door een bos van zilvergroene sparren en met bos begroeide pijnbomen brengt ons naar het uitkijkpunt en biedt een spectaculair zicht op het klooster, gelegen op 2940 meter hoogte. Liefhebbers kunnen nog een eind verder trekken. Het klooster zelf staat niet open voor bezoekers. In 1998 werd het door een brand verwoest maar is ondertussen weer helemaal gerestaureerd. We wandelen rustig terug naar beneden. Hier en daar staan stapels mani-stenen die gelovige pelgrims tijdens hun tocht als eerbetoon hebben neergezet. De nevels en slierten mist die vaak halverwege de berg hangen, geven de hele omgeving een wat irreële, zelfs mystieke sfeer. Diner en overnachting in het hotel. (O,L,D)
ZEGENINGEN IN DE WIND
Overal waar het Tibetaanse boeddhisme aanwezig is, kan je ze in de wind zien wapperen: de talloze, felgekleurde gebedsvlaggetjes die in slingers worden opgehangen op hoge plaatsen, zoals bergpassen, tempeldaken, stoepa’s en rotspunten in de Himalaya. Lang voordat het boeddhisme in Tibet werd geïntroduceerd, werden ze daar al door de sjamanistische priesters van de oude Bonpo religie gebruikt tijdens genezingsrituelen. Traditioneel komen ze in vijf kleuren voor, die de vijf elementen aarde, water, vuur, lucht en ruimte symboliseren. Harmonie en evenwicht tussen de elementen zijn immers een voorwaarde voor een goede gezondheid en geluk. De vlaggetjes zijn bedrukt door middel van blokdruk. Centraal staat vaak een paard of ta, het zinnebeeld van vitale energie en de ommekeer van ongeluk naar voorspoed. Op zijn rug draagt het drie juwelen, de hoekstenen van het boeddhisme: de Boeddha, zijn leer en zijn gemeenschap. Daar rond staan verschillende mantra’s, gebeden en magische spreuken, die in de wind opstijgen naar de hemel en zo het welzijn van alle levende wezens bevorderen en het kwaad overwinnen. Dit soort vlaggen kreeg de naam longta of windpaard. Er bestaan ook darchor vlaggen die verticaal aan grote palen worden bevestigd die in de grond of op daken staan. Veel Tibetanen raadplegen een astroloog om een gunstige dag te bepalen voor het ophangen van een nieuwe gebedsvlag en brengen dan op een onbedrukte plek hun naam of geboortegegevens aan. Zo hopen ze bij de goden hun persoonlijke geluk af te smeken en ook rampen zoals overstromingen en epidemieën te vermijden. De kleur van de vlag hangt af van het element dat iemands horoscoop beheerst. Oude vlaggen worden niet weggegooid, maar verbrand, zodat met hun as nog een laatste gebed door de wind kan worden meegevoerd.
Dag 7 I PARO - KATHMANDU - BHADGAON
Na het ontbijt begeven we ons naar de luchthaven voor de korte vlucht met de nationale Bhutanese luchtvaartmaatschappij Druk Air naar Kathmandu. Bij aankomst in de internationale luchthaven van Tribhuvan te Kathmandu, worden we overgebracht naar het HYATT REGENCY hotel. Na de lunch wandelen we door Thamel, de populaire buurt van de stad. Vervolgens brengen we een bezoek aan Bhadgaon, ook Bhaktapur genaamd, één van de drie koningsteden in de Kathmanduvallei. Een wandeling doorheen deze ‘Stad der Gelovigen’ is als een reis naar het verleden. Het lijkt wel of je in een 17de eeuwse samenleving terecht bent gekomen. Op Durbar Square vinden we het unieke paleis met 55 vensters, beroemd om zijn kunstzinnig houtsnijwerk. Vlakbij ligt de Nyatapola, de mooiste en grootste tempel van Nepal, met zijn vijf boven elkaar gestapelde daken. Diner en overnachting in het hotel. (O,L,D)
De stoeiplaats van Tibet
Dag 8 I KATHMANDU - TSEDANG
Na het ontbijt worden we overgebracht naar de luchthaven voor vertrek per lijnvlucht naar Tibet. Aangekomen op de luchthaven van Conggar vervullen we geduldig de formaliteiten. Vervolgens rijden we naar Tsedang. Picknicklunch. Deze plaats is de bakermat van het Tibetaanse volk en hun cultuur. Volgens een mythe was dit de plaats waar een aap en een demon met elkaar stoeiden – Tsedang betekent zoveel als stoeiplaats – en uit hun spel kwamen zes kinderen voort die op hun beurt de voorouders werden van de zes belangrijkste Tibetaanse stammen. Een ander verhaal vertelt dat de eerste koning via een koord vanuit de hemel hier op aarde kwam. In ieder geval zijn in Tsedang en de daaromliggende Yarlung vallei de oudste restanten van dit land aan te treffen (3de – 2de eeuw v. Chr.). Wij bezoeken hier het Yumbu Lagang fort. Dit is gelegen op een heuvel van waaraf we een prachtig zicht hebben op de regio. Binnenin het fort is er ook een kleine tempel. Vervolgens rijden we naar het weids opgezette TSEDANG hotel waar we dineren en overnachten. (O,picknicklunch,D)
De mandala en de zandbergen
Dag 9 I TSEDANG - LHASA
Ontbijt. We verlaten Tsedang en met 4x4 landcruisers rijden we langs de Brahmaputra rivier. Hoewel we hier al boven de grens van 3500 m. zijn, vergapen we ons aan prachtige zandduinen. Het doel van de ochtend is het wat afgelegen Samye klooster. Dit is het oudste boeddhistische klooster van het land en dateert uit de achtste eeuw. We maken een korte maar steile wandeling waardoor we zicht krijgen op dit klooster dat in een mandala of cirkel gebouwd is. Binnen de muren zien we stoepa’s in verschillende kleuren, afhankelijk van de windrichting. Het hoofdgebouw of Ütse is een mengeling van Chinese, Indische en Tibetaanse stijl. Na de picknicklunch rijden we via onverharde wegen verder. We komen in relatief verlaten streken waar we normaliter nomaden aantreffen. Deze wonen naargelang de tijd van het jaar in hun hutjes (winter) of tenten (lente-herfst). We komen in de vooravond aan in Lhasa en nemen onze intrek in het GRAND BRAHMAPUTRA hotel waar we ook dineren. (O,picknicklunch,D)
Tweedaags verblijf in de woonplaats van de goden
Dag 10 I LHASA
Deze eeuwenoude stad heeft een heel woelige geschiedenis achter de rug. Oorspronkelijk was ‘Rasa’, hetgeen zoveel betekent als ‘woonplaats van de geit’, de hoofdstad van één van de vele koninkrijkjes die Tibet telde. Toen koning Songtsen Gampo het land verenigde in de zevende eeuw, veranderde hij de naam van de stad tot ‘Lhasa’, wat staat voor ‘woonplaats van de goden’. Na het ontbijt rijden we even ten noordwesten van de stad naar de Nechung Tempel. Hoewel deze tempel er nu wat verlaten en verkommerd bijligt is dit het belangrijkste gebedsoord van de stad. Hier huizen immers de beschermgoden van Lhasa en Tibet. Het was ook in dit heiligdom dat de ‘orakels’ woonden. De Dalai Lama nam geen enkele belangrijke beslissing zonder hen raad te plegen. Toen hij in 1959 Tibet verliet, volgden zij hem naar India. Het heiligdom wordt nog steeds bezocht door gelovige Tibetanen die de beschermgoden liters rijstwijn offeren. De nogal gruwelijke afbeeldingen en prachtige beelden vormen een unieke kennismaking met deze, ons vreemde, cultuur. Daarna rijden we verder naar het 15de eeuwse Drepung klooster. Dit was eertijds de woonplaats van de eerste tot en met de vijfde Dalai Lama en één van de drie grootste boeddhistische centra van het land. Het werd gesloten tijdens de Culturele Revolutie en mocht pas weer open in 1980. Toen de monniken te politiek actief werden, werd de werking van dit klooster verder aan banden gelegd. Daarna keren we naar de stad terug voor de lunch. Vervolgens bezoeken we het indrukwekkende Potala-paleis. Dit meesterwerk dateert uit de 17de eeuw en werd gebouwd bovenop het paleis van Songtsen Gampo. Het was de woonplaats van de vijfde tot en met de 14de (of huidige) Dalai Lama. Binnenin zien we woonvertrekken, scholen, ontvangstzalen en de stoepa’s die de lichamen van de Dalai Lama’s bevatten. Ook zullen we net zoals de pelgrims de kora – of ommegang – rond dit paleis maken. Daarna nemen we de trickshaws of fietstaxi’s naar het hotel terug. We dineren in een lokaal restaurant. Overnachting in het hotel. (O,L,D)
Dag 11 I LHASA
We nemen het ontbijt en vertrekken vervolgens in westelijke richting over een hobbelige weg naar het Tsurphu klooster. Dit complex behoort toe aan de Kagyupa of de ‘Zwarte Hoeden’. Hun leider is de Karmapa Lama en hij is – na de Dalai en Panchen Lama – de hoogst geplaatste religieuze leider van het land. Sedert het vertrek van deze jonge man – hij heeft China in de winter van 1999 verlaten en woont nu in Dharamsala in India – is het ook hier rustiger geworden. Hier zien we de grote gebedszaal met zijn thangka’s, zijn persoonlijke vertrekken alsook de verblijfplaatsen van de monniken. We keren terug naar Lhasa voor de lunch in een lokaal restaurant. Daarna gaan we ten noorden van de stad naar het Sera klooster om er de vaak fel debaterende monniken gade te slaan. Vervolgens bezoeken we in het hartje van de stad de Jokhang. Dit klooster werd gebouwd op aanraden van prinses Wenchang, de Chinese vrouw van Songtsen Gampo. Zij geloofde dat er een reusachtig grote vrouwelijke demon leefde in Tibet. Op de plaats van het hart van deze demon liet de prinses dit complex bouwen. Voor de ingang zien we devote boeddhisten hun gebeden opzeggen, knielen, zich languit op de grond uitstrekken onder het wakend oog van de politie. Binnenin zijn de muren beschilderd met boeddhistische taferelen. De zijkapelletjes staan propvol beelden. Ook bezoeken we de Barkor, waar verkopers ons allerlei spulletjes aan de hand proberen te doen. We wandelen nog even door de straten rond dit heiligdom alvorens we naar het hotel terugkeren. Diner en overnachting in het hotel. (O,L,D)
Tussen traditie en moderniteit
Dag 12 I LHASA - GYANTSE
Na het ontbijt rijden we naar het zuidoosten. We stoppen eerst bij de Khamba La Pas (4794 m) en genieten van de kleurenschakering in het Yamdrok Tso Meer. We dalen af en rijden gedurende enkele uren langs dit heilige meer. Nadat we ook de Karo La Pas (5010 m) overgestoken hebben, komen we in Gyantse aan. Na een late lunch in het eenvoudige GYANTSE hotel bezoeken we de belangrijkste bezienswaardigheden van de stad: de Khumbum stoepa met zijn 75 kapelletjes waar minstens 10.000 beelden gehuisvest zijn en het nabijgelegen Pelkhor klooster. Beide gebouwen dateren uit de 15de eeuw. Dit complex was ooit een oecumenisch centrum voor alle boeddhistische ordes van het land en telde zelfs 18 colleges. De Culturele Revolutie maakte hier een einde aan. We keren naar het hotel terug waar we ook dineren. Overnachting. (O,L,D)
De stad van de Panchen Lama
Dag 13 I GYANTSE - SHIGATSE
Chinees ontbijt. We rijden naar het hoogste punt van de stad en bezoeken er de dzong of het fort. Van hieraf hebben we een mooi zicht over de stad waar we duidelijk de Chinese van de Tibetaanse kwartieren kunnen onderscheiden. Vervolgens begeven we ons door een wirwar van straatjes en bezoeken een Tibetaanse familie. Daarna zijn we te gast in een klein vrouwenklooster dat toebehoort aan de Gelugpa of de ‘Orde van de Gele Hoeden’ (waartoe ook de Dalai en Panchen Lama behoren). Na de lunch in een lokaal restaurant rijden we opnieuw via niet al te beste wegen naar één van de weinige nog werkzame Bönpo kloosters in het land. Ook dit centrum herstelt langzaam maar zeker van de klappen die de Culturele Revolutie haar toegebracht heeft. Het klooster trekt weer nieuwe novices aan en met wat geluk horen we hen hier ook bidden en teksten citeren. Daarna rijden we verder tot Shigatse waar we overnachten in het eenvoudige SHIGATSE hotel. We betrekken hier de Tibetaanse kamers hetgeen betekent dat we beschikken over slaapbanken en een typisch altaartje in de kamer. Diner en overnachting. (O,L,D)
Dag 14 I SHIGATSE
Naast Lhasa is Shigatse al van oudsher één van de belangrijkste steden van het land geweest. Het is immers de woonplaats van de Panchen Lama. Deze man is de tweede hoogst geplaatste monnik van het land. Hij was verantwoordelijk voor regio’s in Tibet (zoals Tsang, het zuiden) en buiten Tibet (zoals Amdo, nu de Chinese provincies Qinghai en Gansu). In de loop der eeuwen betwistte hij meermaals het gezag van de Dalai Lama. Na het ontbijt bezoeken we het Shalu klooster dat aan de weinig gekende Kadampa orde toebehoort. Vervolgens bezichtigen we het zomerpaleis van de Panchen Lama’s. Na de lunch in een lokaal restaurant gaan we naar de markt. Ook bezoeken we Tashilhunpho. Dit enorme complex bestaat uit tientallen gebouwen. Zo zijn er persoonlijke vertrekken waar voormalige Panchen Lama’s resideerden (de huidige Panchen Lama is zelden tot nooit aanwezig), scholen, stoepa’s en de woonplaatsen van de monniken en novices. We dineren en overnachten in het hotel. (O,L,D)
Het burcht-klooster
Dag 15 I SHIGATSE - SAKYA - SHEGAR
Ontbijt. We verlaten Shigatse en rijden door een prachtig stuk natuur. We klimmen eerst over de Ghyatsho La Pas (4500 m) en dalen dan af naar de vallei waarin Sakya ligt. De weg verveelt geen ogenblik want de rotsen, die de weg flankeren, zitten vol mineralen en kleuren. Naarmate we zuidelijker rijden zien we ook andere soorten huizen. Tegen de middag komen we aan in Sakya. De naam van deze stad betekent ‘lichtgekleurde’ of ‘grijze aarde’. De monniken die hier wonen behoren dan ook tot een lokale orde, nl. de witte (ook wel ‘grijze’) hoeden of Sakyapa. Na de lunch in een lokaal restaurant, bezoeken we het belangrijkste klooster van deze orde. Dit complex is gebouwd in de vorm van een burcht. De metershoge muren beschermden de monniken tegen de nomaden. Het hoofdklooster stikt van de beelden van Boeddha’s, boddhisattva’s, beschermgoden en thangka’s. We wandelen door het stadje en zien er overal stoepa’s en kleinere kloostergebouwen. Daarna rijden we verder naar Shegar. Hier dineren en overnachten we in het eenvoudige QOMO LANGMA hotel. (O,L,D)
In de schaduw van de Qomolungma
Dag 16 I SHEGAR - MOUNT EVEREST BASE CAMP
Na een eenvoudig ontbijt rijden we over deels onverharde wegen naar het Mount Everest Base Camp. Tijdens deze tocht zien we met veel geluk wilde antilopes of wilde ezels. Het doel van onze tocht is de Mount Everest, ook gekend als Qomolungma (Tibetaans) of Sagarmatha (Nepalees). Bij aankomst in Rongbok stappen we over op de keramieke paardenkarretjes die ons naar het basiskamp brengen. Van hieruit hebben we een prachtig zicht op de compacte massa van de hoogste berg ter wereld (8848 m). We genieten hier van dit adembenemende landschap, nemen een lichte picknicklunch en wandelen vervolgens rustig terug naar Rongbok waar we overnachten in het uiterst primitieve QOMO LUNGMA guesthouse. (O,picknicklunch,D)
Dag 17 I MOUNT EVEREST BASE CAMP - DHULIKHEL - KATHMANDU
Na het eenvoudige ontbijt rijden we verder zuidwaarts naar de Nepalese grens. Picknicklunch. We werpen een laatste blik op de Qomolungma en de andere metershoge pieken (Lotze, Nuptse). Daar aangekomen vervullen we de grensformaliteiten. We dalen verder af via Dulikhel naar Kathmandu waar we intrekken in het HYATT REGENCY hotel. (O,picknicklunch,D)
Dag 18 I KATHMANDU - DELHI
Ontbijt. Deze ochtend genieten we van enkele vrije uurtjes om te shoppen of om deze boeiende stad verder te verkennen. Na de lunch worden we overgebracht naar de luchthaven voor een regelmatige lijnvlucht van JET AIRWAYS naar Delhi. Hier staan enkele dagkamers tot onze beschikking, (O,L)
Dag 19 I DELHI - BRUSSEL
Vanuit Delhi met JET AIRWAYS een non-stop regelmatige lijnvlucht naar Brussel waar we ’s ochtends aankomen. Maaltijden en dranken aan boord zijn inbegrepen.
Belangrijk om weten :
• Deze rondreis verloopt in volpension. Om de kwaliteit en de hygiëne van de maaltijden te kunnen garanderen voorzien we op verschillende plaatsen picknicklunches.
• Gelet dat men tijdens deze reis zich vaak op een hoogte van rond de 4.000 m bevindt (Mount Everest Base Camp tot 5.200 m), raden wij de deelnemers aan hierover het advies van hun arts in te winnen.
• U dient voor deze reis over een gezonde conditie te beschikken, regelmatig dienen heel wat trappen genomen te worden bij het bezoek van de kloosters. Er worden ook enkele stevige wandelingen gemaakt.
• Gezien de geïsoleerde ligging van de bezochte plaatsen is het aanwezige comfort in de gebruikte hotels soms beperkt, we vragen van de deelnemers dan ook een flexibele houding hiertegenover. We kiezen echter steeds de beste mogelijkheid voorhanden.
- Door veranderingen op het laatste ogenblik aangebracht door de Chinese overheid of door veranderde lokale vluchtschema’s, kan het programma soms wijzigingen ondergaan. Onze reisleid(st)er zal echter steeds, binnen de mogelijkheden, het programma aanpassen in het belang van de groep. De volgorde van de bezoeken kan veranderd worden zonder voorafgaande melding.
- Het is de aard van de Chinese overheid van tempels en kloosters te sluiten naar willekeur. Zo gonst het al enkele maanden dat de overheid in Tibet de twee belangrijkste plaatsen in Lhasa wil sluiten, nl. de Jokhang en het Potala omdat deze respectievelijk teveel het symbool zijn van het boeddhisme en de Dalai Lama. In dit geval zullen wij alternatieve bezoeken aanbieden.
- Alle luchthaventaksen in Brussel, Nepal, Bhutan, Tibet en India zijn inbegrepen evenals alle veiligheidstaksen voor de intercontinentale en binnenlandse vluchten die geldig waren op 1 oktober 2009.
- Visumkosten Nepal, Bhutan, Tibet en India zijn niet inbegrepen.
- Per kamer ontvangt men een handig reishandboek.
Vertrekdata seizoen 2010 :
HOTELOMSCHRIJVINGEN
Dag 1 DELHI – CROWNE PLAZA (*****/°°°°plus)
Het luxueuze hotel ligt op slechts 15 kilometer van de internationale luchthaven. De smaakvolle kamers zijn strak ingericht en voorzien van alle modern comfort. Het hotel beschikt over een buitenzwembad, spa en sauna.
www.crowneplaza.com
Dag 2 / dag 7-8 / dag 17 KATHMANDU – GOKARNA FOREST GOLF & SPA RESORT (*****/°°°°plus)
Dit luxueuze resort wordt omgeven door het 500 jaar oude Gokarna woud, dat een oppervlakte van 190ha beslaat en oorspronkelijk tot jachtdomein van de koning diende. De ruime kamers zijn strak ingericht met zowel Nepalese als hedendaagse elementen en zijn voorzien van alle modern comfort.
www.gokarna.com
Dag 3 THIMPU – TAJ TASHI HOTEL (*****/°°°°°)
Dit recente hotel ligt in het hart van de Thimpu vallei en biedt een adembenemend uitzicht over de omgeving. De smaakvol ingerichte kamers bieden alle modern comfort, de badkamer heeft zelfs vloerverwarming en handdoekwarmers. Het hotel beschikt over een verwarmd binnenzwembad, een fitnesscentrum en spa. www.tajhotels.com
Dag 4 GANGTEY – DEWACHEN HOTEL (***/°°°)
Dit gezellige hotel, opgetrokken in traditionele architectuur, biedt een prachtig uitzicht over de Phobjikha valley. De 16 kamers zijn smaakvol ingericht en beschikken elk over een gezellig houtkacheltje. In dit afgelegen gebied zorgt een generator op vaste uren voor elektriciteit.
www.dewachenhotel.com
Dag 5 PUNAKHA – ZANGTOPELRI HOTEL (***/°°°)
Het eenvoudige hotel biedt een spectaculair uitzicht over de groene vallei. De accommodatie is verdeeld in bungalows in traditionele stijl. De kamers zijn voorzien van alle modern comfort.
Dag 6 PARO – ZHIWALING HOTEL (*****/°°°°plus)
Dit sfeervolle hotel is opgetrokken in traditionele stijl en biedt unieke uitzichten over de bergtoppen en dennenbossen. De kamers zijn smaakvol ingericht en worden opgesmukt met lokaal handwerk. Na een goedgevulde dag kan u gebruik maken van de meditatiehal, het fitnesscentrum, de sauna en stoomkamer.
www.zhiwaling.com
Dag 9 TSEDANG – TSEDANG HOTEL (****/°°°plus)
Dit groots opgezette hotel ligt in het hartje van de stad. Naast een grote lobby heeft het hotel ook 8 restaurants, kapsalon, bar, fitness center, kleine tuin, sauna en massage. De kamers zijn voorzien van alle comfort. De badkamer heeft een bad met een douche.
www.tsedanghotel.com
Dag 10-12 LHASA – YABSHI PHUNKHANG (*****/°°°°) NIEUWE KEUZE
Dit zeer centraal gelegen heritage hotel bevindt zich op slechts enkele minuten van de Barkhor bazaar. Het gebouw was de vroegere woonst van de ouders van de 11de Dalai Lama en werd opgetrokken in 1838. Het hotel opende zijn deuren in mei 2009 na een grondige renovatie. De ruime kamers zijn voorzien van alle modern comfort en opgetrokken in Tibetaanse stijl. De badkamer is voorzien van een ligbad met douche.
Dag 13 GYANTSE – GYANTSE HOTEL (***/°°plus)
Dit uitgestrekte hotel ligt in het hartje van de Chinese wijk van de stad. De ruime kamers zijn weliswaar aan de kale kant, maar bieden toch alle basiscomfort. De badkamer is voorzien van een ligbad met douche.
Dag 14 SHIGATSE – SHIGATSE HOTEL (***/°°°)
Dit grote hotel ligt centraal in Shigatse. De kamers die wij betrekken zijn typisch Tibetaans. Dit betekent dat u op slaapbanken slaapt op een dunne matras. Verder heeft de kamer een typisch altaar en het andere basis comfort. De badkamer is voorzien van een douche. Het hotel heeft daarnaast een tuin, bar en winkel.
Dag 15 SHEGAR – QOMO LANGMA HOTEL (**/°°)
Deze veredelde guesthouse is de enige keuze in de stad. De vernieuwde ruime kamers bieden alle basiscomfort. De badkamer heeft een ligbad met douche.
Dag 16 OLD TINGRI – SNOW LEOPARD GUESTHOUSE (nvt/°) NIEUWE KEUZE
Deze guesthouse in Tibetaanse stijl ligt op ongeveer 60km van de Mount Everest. Bij helder weer heeft u een prachtig zicht op de Cho Oyu en de Mount Everest. De kamers zijn zeer eenvoudig en beschikken over een douche en toilet. Men maakt gebruik van zonne-energie waardoor er slechts enkele uren ’s avonds elektriciteit en warm water beschikbaar is.
32 (0) 15 446268
